Raspberry Pi 4 vừa bất ngờ xuất hiện một biến thể lạ lùng khiến cộng đồng công nghệ xôn xao. Đây không phải là một bản nâng cấp hiệu năng chủ động, mà là hệ quả trực tiếp từ cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đang càn quét thung lũng Silicon. Khi các ông lớn Big Tech gom sạch nguồn cung DRAM để phục vụ các trung tâm dữ liệu khổng lồ, Raspberry Pi Foundation đã buộc phải thực hiện một bước đi táo bạo để duy trì sự sống còn: thay đổi thiết kế phần cứng của dòng sản phẩm bán chạy nhất này để thích nghi với tình trạng “khát” linh kiện toàn cầu.
Raspberry Pi 4 bản “Dual RAM”: Giải pháp tình thế hay cải tiến đáng giá?
Trong bối cảnh nguồn cung DRAM khan hiếm và giá cả leo thang từng ngày, đội ngũ kỹ sư tại Anh Quốc đã quyết định tung ra một biến thể mới mang tên “Dual RAM” (mã PCN 45). Điểm thay đổi lớn nhất, đúng như tên gọi, là việc bo mạch này sử dụng hai thanh RAM nhỏ thay vì một thanh RAM lớn như trước đây. Đây là một nước đi cực kỳ linh hoạt, cho phép hãng tận dụng được nhiều nguồn linh kiện khác nhau từ các nhà cung cấp, tránh bị phụ thuộc vào một loại chip nhớ đang cháy hàng.
Về mặt vật lý, nếu bạn lật mặt sau của chiếc Raspberry Pi 4 phiên bản mới này, bạn sẽ thấy sự xuất hiện của chip nhớ thứ hai. Để làm được điều này, hãng đã phải sắp xếp lại một số linh kiện thụ động trên bo mạch. Tuy nhiên, điều đáng khen ngợi là kích thước tổng thể và vị trí các cổng kết nối vẫn được giữ nguyên, cho phép người dùng tái sử dụng vỏ case cũ mà không gặp trở ngại nào. Đặc biệt, phiên bản này còn được thừa hưởng công nghệ hàn “intrusive reflow soldering” tiên tiến từ dòng Raspberry Pi 5, giúp các mối hàn chắc chắn hơn và giảm thiểu rác thải điện tử.
Hiệu năng giữ nguyên nhưng người dùng cần lưu ý gì?
Câu hỏi lớn nhất mà người dùng đặt ra lúc này là: “Liệu dùng 2 thanh RAM có làm máy chạy chậm đi hay nóng lên không?”. Nhà sản xuất đã lên tiếng trấn an rằng họ đã thử nghiệm “trên diện rộng” và khẳng định hiệu năng của bản Dual RAM hoàn toàn tương đương với bản gốc. Từ tốc độ xử lý cho đến khả năng tương thích phần cứng, mọi thứ đều hoạt động trơn tru như chưa từng có sự thay đổi nào.
Tuy nhiên, có một rào cản nhỏ về mặt phần mềm mà bạn bắt buộc phải vượt qua. Do cấu trúc phần cứng thay đổi, hệ điều hành cần một “bản đồ” mới để nhận diện và truy cập vào chip nhớ thứ hai nằm ở mặt sau. Do đó, người dùng bắt buộc phải cập nhật bộ nạp khởi động (bootloader) lên phiên bản mới nhất (pieeprom-2026-01-09.bin). Lời khuyên chân thành là bạn hãy sử dụng hệ điều hành Raspberry Pi OS phiên bản mới nhất hoặc cập nhật Linux kernel để đảm bảo mọi thứ vận hành ổn định ngay khi cắm điện.
Để biết mình có đang sở hữu phiên bản đặc biệt này hay không, bạn có thể kiểm tra nhanh bằng mắt thường: mặt trước bo mạch sẽ in năm sản xuất là “2025” và mặt sau có thêm một chip RAM. Hoặc chuyên nghiệp hơn, hãy gõ lệnh `cat /proc/cpuinfo` trong Terminal; nếu dòng Model hiện ra là “Raspberry Pi 4 Model B Rev 1.5”, thì xin chúc mừng, bạn đang cầm trên tay “chứng nhân lịch sử” của thời kỳ bão giá chip nhớ.
Thực tế cho thấy, việc tăng giá sản phẩm gần đây cũng là hệ quả tất yếu của cơn khát bộ nhớ từ ngành công nghiệp AI. Sự ra đời của bản Dual RAM là nỗ lực đáng ghi nhận để giữ cho hàng hóa luôn sẵn có trên kệ. Nếu bạn đang có ý định mua một chiếc máy tính nhúng vào thời điểm này, đừng ngạc nhiên nếu nhận được một phiên bản hơi khác lạ, và hãy nhớ cập nhật phần mềm ngay lập tức để tránh những lỗi vặt không đáng có.
