Khi nhắc đến thuật ngữ “Bluetooth“, hầu hết chúng ta đều nghĩ ngay đến một từ ngữ mang đậm tính hiện đại, một cái tên có vẻ như được sáng tạo ra trong một phòng họp sang trọng nào đó tại Thung lũng Silicon của giới công nghệ. Tuy nhiên, ít ai biết rằng nguồn gốc thực sự của cái tên này lại bắt nguồn từ hơn một nghìn năm trước, nằm sâu trong những trang sử hào hùng của vùng Bắc Âu. Sự ra đời của chuẩn kết nối không dây này vào giữa những năm 1990 là kết quả của một nỗ lực hợp tác đa phương giữa các công ty công nghệ hàng đầu, nhằm tạo ra một công nghệ vô tuyến tầm ngắn có khả năng thay thế các loại cáp kết nối độc quyền rườm rà thời bấy giờ.
Sự ra đời của một chuẩn kết nối và ý tưởng từ vị vua huyền thoại
Vào thời điểm đó, các ông lớn trong ngành công nghiệp bao gồm Ericsson, IBM, Toshiba, Nokia và Intel đã bắt đầu ngồi lại với nhau để hợp tác phát triển một tiêu chuẩn mới. Mục tiêu của họ rất thực tế nhưng cũng đầy tham vọng: định nghĩa một giao thức phổ quát, tiêu thụ năng lượng thấp, cho phép các thiết bị khác nhau có thể giao tiếp một cách liền mạch. Nỗ lực chung này cuối cùng đã dẫn đến sự hình thành của Nhóm Quan tâm Đặc biệt Bluetooth (Bluetooth SIG), tổ chức vẫn đang giám sát và quản lý tiêu chuẩn này cho đến tận ngày nay.
Một trong những nhân vật chủ chốt đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn đầu của dự án này là kỹ sư Jim Kardach đến từ tập đoàn Intel. Trong khi công nghệ này vẫn đang trong quá trình phát triển sơ khai, chính Kardach là người đã đề xuất tên mã “Bluetooth”. Điều thú vị là ông chưa bao giờ có ý định để cái tên này tồn tại lâu dài hay vượt quá các giai đoạn đầu của dự án. Giống như nhiều tên mã kỹ thuật khác, nó chỉ được dự định sử dụng tạm thời, một cái tên “giữ chỗ” cho đến khi bộ phận tiếp thị có thể nghĩ ra một phương án thay thế bóng bẩy và chuyên nghiệp hơn. Tuy nhiên, khoảnh khắc thay đổi đó đã không bao giờ đến. Cái tên này đã gắn liền với công nghệ, và “Bluetooth” cuối cùng đã trở thành tên gọi chính thức của tiêu chuẩn kết nối toàn cầu.
Cái tên “Bluetooth” có nguồn gốc sâu xa từ Harald “Bluetooth” Gormsson, một vị vua Bắc Âu nổi tiếng sống vào thế kỷ thứ 10. Ông được lịch sử ghi nhận với công lao to lớn trong việc thống nhất Đan Mạch và một phần Na Uy trong suốt thời gian trị vì của mình. Vua Harald cai trị Đan Mạch từ khoảng năm 958 đến năm 986 và cũng từng có một thời gian ngắn làm vua của Na Uy từ năm 970 đến năm 986. Dưới sự lãnh đạo tài tình của ông, các bộ lạc Đan Mạch riêng lẻ đã được hợp nhất, dẫn đến sự hình thành của một vương quốc thống nhất vững mạnh.
Nhìn thấy sự tương đồng này, kỹ sư Kardach đã hình dung công nghệ Bluetooth như một “người thống nhất” trong thế giới kỹ thuật số. Ông kỳ vọng công nghệ này sẽ mang vô số các giao thức truyền thông khác biệt lại với nhau, giống hệt như cách mà Vua Harald đã thống nhất các bộ lạc Bắc Âu rời rạc trong quá khứ. Đây là một phép ẩn dụ đầy ý nghĩa, biến một thuật ngữ công nghệ khô khan trở nên sống động với màu sắc lịch sử.
Bí ẩn về biệt danh chiếc Răng Xanh “Bluetooth” và sự phổ biến toàn cầu
Liên quan đến nguồn gốc biệt danh kỳ lạ của Vua Harald Bluetooth, các câu chuyện lưu truyền lại có nhiều điểm khác biệt. Giả thuyết được nhắc đến thường xuyên nhất cho rằng vị vua này có niềm yêu thích đặc biệt với quả việt quất (blueberries), khiến răng của ông bị nhuộm màu xanh. Tuy nhiên, không có bằng chứng lịch sử xác thực nào để chứng minh cho lời đồn đại có phần hài hước này. Một giả thuyết khác đáng tin cậy hơn lập luận rằng ông thực sự có một chiếc “răng xanh” (blue tooth). Trong bối cảnh ngôn ngữ Bắc Âu cổ (Old Norse), từ “blue” có thể được hiểu là màu tối hoặc màu đen. Điều này ngụ ý rằng nhà vua có thể đã có một chiếc răng bị đổi màu hoặc bị hư hỏng nặng, dẫn đến biệt danh “Bluetooth” gắn liền với tên tuổi của ông.
Ngày nay, hầu hết người dùng công nghệ hiện đại ít khi suy nghĩ về câu chuyện hậu trường mang đậm màu sắc trung cổ đằng sau biểu tượng đang phát sáng trên màn hình điện thoại của họ. Tuy nhiên, tính biểu tượng của cái tên này vẫn giữ nguyên sự phù hợp đến kinh ngạc. Công nghệ Bluetooth, ban đầu được thiết kế chỉ để thay thế các loại cáp dữ liệu RS-232 cũ kỹ, giờ đây đã trở nên phổ biến ở khắp mọi nơi. Nó đang thực hiện đúng sứ mệnh “thống nhất” của mình khi kết nối hàng tỷ thiết bị trên toàn thế giới, từ tai nghe, loa, điện thoại cho đến các thiết bị thông minh trong gia đình, tiếp tục di sản kết nối mà cái tên của nó đã gợi mở từ hàng ngàn năm trước.
