Microsoft vừa chính thức khởi động quá trình thử nghiệm phiên bản Windows 11 26H1, nhưng khác với những kỳ vọng thông thường về các tính năng hào nhoáng, đây thực chất là một bước chuyển mình mang tính kỹ thuật sâu sắc. Về cốt lõi, Windows 11 26H1 đóng vai trò là một bản dựng chuyển tiếp quan trọng, đặt nền móng vững chắc cho việc hỗ trợ các kiến trúc vi xử lý tiên tiến chưa ra mắt, đồng thời dọn đường cho những thay đổi lớn về trải nghiệm người dùng dự kiến sẽ xuất hiện trong bản cập nhật 26H2 vào cuối năm nay.
Nền tảng kỹ thuật cho phần cứng và chip thế hệ mới
Bản thử nghiệm mới nhất của Windows 11 không tập trung vào các tính năng bắt mắt trên giao diện, mà thay vào đó là những cải tiến về mặt kỹ thuật kỹ sư (engineering). Với việc phát hành bản dựng Insider Preview Build 28000, Microsoft đã bắt đầu đưa phiên bản Windows 11 26H1 vào kênh Canary của Chương trình Windows Insider. Đây là lần đầu tiên nhãn hệ thống hiển thị rõ ràng dòng chữ “Windows 11, version 26H1” trong cả phần Cài đặt và hộp thoại winver, đánh dấu sự hiện diện chính thức của phiên bản này.
Mặc dù thoạt nhìn bản cập nhật này có vẻ bình thường, nhưng Microsoft đã làm rõ rằng 26H1 không phải là một bản mở rộng tính năng của Windows 11 25H2. Thay vào đó, nó đại diện cho một cuộc sửa đổi nền tảng kỹ thuật được thiết kế để chuẩn bị hệ điều hành cho một thế hệ vi xử lý hoàn toàn mới. Danh sách này bao gồm các cái tên đáng chú ý như Snapdragon X2 và X2 Elite của Qualcomm, cũng như các chip N1 và N1x của Nvidia. Những bộ vi xử lý này khác biệt đáng kể so với kiến trúc x64 truyền thống, đòi hỏi những thay đổi tinh tế nhưng cực kỳ quan trọng nằm sâu bên trong hệ thống.
Các điều chỉnh này bao gồm mô hình trình điều khiển (driver), quản lý điện năng, hành vi lập lịch (scheduler behavior) và quy hoạch hệ thống cấp thấp. Mặc dù người dùng phổ thông sẽ không thể nhìn thấy những thay đổi này trong quá trình sử dụng hàng ngày, nhưng chúng là yếu tố sống còn để đảm bảo hệ điều hành vận hành hiệu quả trên các thiết bị chạy Windows-on-Arm và các thiết bị lai trong tương lai. Do đó, 26H1 ít tập trung vào việc giới thiệu trải nghiệm người dùng mới mà chú trọng vào việc duy trì khả năng tương thích và hiệu suất trên các nền tảng phần cứng đang phát triển.
Tương tự như bản 25H2, Microsoft sẽ cung cấp 26H1 thông qua một “gói kích hoạt” (enablement package) – một cơ chế kích hoạt nhẹ nhàng thay vì phải nâng cấp toàn bộ hệ điều hành. Cách tiếp cận này rất thực tế: Windows đã bao gồm các thành phần hệ thống mới thông qua các bản cập nhật tích lũy, nhưng chúng vẫn ở trạng thái không hoạt động cho đến khi gói kích hoạt bật chúng lên. Mô hình này giúp giảm thiểu thời gian cài đặt và dung lượng tải xuống, giúp duy trì trải nghiệm người dùng ổn định.
Cải tiến giao diện và các tính năng mới trên Windows 11 26H1
Hiện tại, việc thử nghiệm Windows 11 26H1 chỉ dành riêng cho kênh Canary, nhánh thử nghiệm sớm nhất và mang tính thực nghiệm nhất của Microsoft. Các bản dựng được phát hành tại đây không đảm bảo sẽ có mặt trong phiên bản chính thức cuối cùng và người tham gia không thể hạ cấp xuống các kênh Insider thấp hơn mà không phải cài đặt lại toàn bộ hệ thống. Tuy nhiên, các bản dựng Canary thường đóng vai trò là nơi thử nghiệm cho các tính năng vẫn đang được đánh giá.
Các bản phát hành Canary gần đây đã mang đến một loạt thay đổi về giao diện và các cải tiến liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI). Chế độ Xbox Full Screen Experience hiện hỗ trợ nhiều cấu hình máy tính để bàn hơn, ưu tiên tài nguyên hệ thống cho việc chơi game trong khi hạn chế các hoạt động nền. Trên các máy tính Copilot+, menu “Click to Do” được thiết kế lại bổ sung các hành động AI theo ngữ cảnh, chẳng hạn như lưu, sao chép hoặc xử lý hình ảnh và bảng biểu trực tiếp từ giao diện.
Những tinh chỉnh bổ sung cũng mở rộng sang phần quản lý hệ thống. Các hiệu ứng Studio Effects đã được hỗ trợ mở rộng cho webcam USB bên ngoài, với các điều khiển có thể truy cập thông qua cả Cài đặt và thanh truy cập nhanh. Một trang “Thiết bị di động” (Mobile Devices) mới giúp tập trung hóa việc tích hợp điện thoại, cho phép điện thoại thông minh hoạt động như máy ảnh hoặc chia sẻ tệp trực tiếp trong File Explorer.
Bản thân trình quản lý tệp tin File Explorer cũng được trau chuốt thêm. Chế độ tối (Dark mode) giờ đây đồng nhất về mặt hình ảnh trên tất cả các hộp thoại hệ thống, bao gồm cửa sổ sao chép, xóa, thay thế và báo lỗi. Khi di chuột qua các tệp trong menu Start, người dùng cũng sẽ thấy các hành động nhanh như “Mở vị trí tệp” hoặc “Hỏi Copilot”. Ngoài ra, lớp xúc giác của hệ thống cũng đã được tinh chỉnh. Bút cảm ứng được trang bị động cơ rung giờ đây phản hồi với các hành động như kéo hoặc neo cửa sổ, thêm phản hồi vật lý tinh tế vào các tương tác giao diện người dùng. Microsoft cũng cho biết họ đã giải quyết một số lỗi tồn tại lâu nay, bao gồm vấn đề Task Manager tiếp tục chạy ẩn sau khi đóng, cùng các sửa lỗi ảnh hưởng đến File Explorer và các thành phần cập nhật Windows.
